Home Press Releases Dutch 2020 Brief VBC aan de Rijksministerraad
Brief VBC aan de Rijksministerraad
Thursday, 09 April 2020 10:54

Aan de Rijksministerraad van het Koninkrijk der Nederlanden

Den Haag, Nederland

Curaçao, 8 april 2020

Betreft: noodsteun Curaçao i.v.m. COVID-19

 

Excellenties,

De Vereniging Bedrijfsleven Curaçao (hierna VBC) is een van oudsher grote organisatie van ondernemers op Curaçao. Zij vertegenwoordigt derhalve een grote meerderheid van werkgevers op het eiland.

De leden van de VBC ondervinden al vóór de COVID-19 crisis ernstige gevolgen van de economische malaise op de eilanden en dan vooral op Curaçao. Die werden versterkt door diverse externe factoren, alsook het wegvallen van belangrijke economische pijlers binnen de economie. Als voorbeelden kunnen worden genomen de sancties die aan Venezuela zijn opgelegd, waardoor de handel met Venezuela tot nihil is teruggebracht, maar ook het wegvallen van de oliesector en de trustsector als economische pijlers van Curaçao zijn belangrijke voorbeelden die hebben bijgedragen aan een moeizaam lopende economie. De perikelen die speelden en nog spelen met de overheidsfinanciën hebben niet bijgedragen aan een verbetering van de situatie, daar zij het investeringsklimaat beïnvloeden en zo ook de capaciteit van het eiland om ten aanzien van de economie uit de neerwaartse spiraal te komen.

De problematiek rondom het Covid-19 virus heeft ertoe geleid dat de regering van Curaçao, naar onze mening terecht, drastische maatregelen heeft moeten treffen om een gezondheidsdrama te voorkomen. Zo zijn inmiddels enkele weken op het eiland hotels, restaurants, bedrijven en winkels verplicht gesloten en is de bevolking opgedragen thuis te blijven terwijl het gebruik van de openbare weg is beperkt tot twee dagen in de week per autobezitter. Op zich een begrijpelijke reactie, gezien de wereldwijde ontwikkelingen en de mogelijke gevolgen voor de relatief beperkte capaciteit van onze gezondheidszorg. De toeristische sector is al iets langer tot een omzet van nihil teruggebracht, nu de wereldwijd genomen maatregelen alsook de lokaal genomen maatregelen, het onmogelijk maken om als toerist te worden toegelaten op Curaçao. De markt is dus tot nihil teruggebracht. Dit is ernstig, omdat toerisme op dit moment de belangrijkste economische pijler is van Curaçao, daar het de enige sector van substantiële omvang was die in de economische malaise die er al was, op volle toeren kon draaien en het potentieel had op groei op korte termijn. Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit alles een zeer negatieve impuls is voor de economie, met alle gevolgen van dien. Ook de toeristische sector en alle ondernemingen die daaraan verwant zijn, zijn vertegenwoordigd binnen de VBC middels hun brancheorganisatie genaamd CHATA.

Door de vereiste vergaande maatregelen om de genoemde medische catastrofe te voorkomen als gevolg van het coronavirus, dreigt thans op Curaçao een waar sociaaleconomisch drama te voltrekken. Met name de kansarmere en zwakkere groepen in de gemeenschap worden nu het snelst en het hardst getroffen. Ter voorkoming van een mogelijk nog ergere humanitaire crisis is het naar onze mening van eminent belang dat per direct acute hulp beschikbaar komt om de meest schrijnende Tel: +599(9) 461-1210 Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

gevallen op te vangen en te voorkomen dat nog meer ondernemingen omvallen en de werkeloosheid tot een onbeheersbare omvang stijgt. De werkloosheid was reeds rond 20% van de beroepsbevolking, maar dreigt thans zelfs tot rond de 50% toe te stijgen. Dat zijn cijfers die voor de meester economen ondenkbaar zijn, maar helaas een realiteit waar Curaçao inmiddels tegenaan kijkt.

Iedereen is zich ervan bewust dat er op het ogenblik gesprekken gaande zijn tussen de vier regeringen van het Koninkrijk over Financiële hulp aan de gebieden overzee. Deze gesprekken lijken zich echter meer te concentreren de zakelijke onderbouwing van de kosten en de mogelijke invulling en wijze van terugbetaling.

De acute situatie waarin de Curaçaose gemeenschap zich bevindt, heeft tot gevolg dat de uitkomst niet kan worden afgewacht alvorens de eerste acute ondersteuning beschikbaar komt. Curaçao is (mede vanwege haar schaalgrootte van slechts 160.000 mensen) op geen enkele manier bij machte om de tekorten die ontstaan door de crisis lokaal te financieren. Desalniettemin moeten die tekorten aangevuld worden, om erger te voorkomen. Om deze reden verzoeken we de Rijksregering urgent en met klem, om in overweging te nemen om vooruitlopend op de verdere uitwerking van de uiteindelijke voorwaarden, over te gaan tot het verstrekken van voldoende financiële hulp om een sociaaleconomische catastrofe te voorkomen. Indien de gehele economie instort zal een wederopbouw een veelvoud kosten en veel langer duren dan wanneer een belangrijk deel met tijdelijke hulp kan worden gered.

De VBC pleit dan ook voor een voorlopig noodfonds voor acute steun.

Dit noodfonds zou primair moeten worden aangewend ten behoeve van het behoud van zoveel mogelijk arbeid, in welke vorm dan ook en degenen die abrupt geen inkomen meer hebben. Om de besluitvorming te bespoedigen zou het wenselijk zijn om, zoveel als mogelijk, aan te sluiten bij de maatregelen zoals deze binnen het Koninkrijk en onder andere door de Curaçaose regering, reeds zijn aangekondigd.

Voorts is het wenselijk om naast voornoemde eerste acute fase per ommegaande plannen te ontwikkelen voor de tweede middellange termijn. Deze plannen zouden in het bijzonder moeten zien op het voorbereiden van de belangrijkste groeisectoren voor de periode direct na de initiële crisis. Van belang is hier wederom het behoud en waar mogelijk een uitbreiding van de werkgelegenheid op de langere termijn.

Tot slot zal er in de laatste fase een lange termijn hervorming moeten worden doorgevoerd. Hierbij zal in ieder geval een verdergaande hervorming van de volgende aspecten dienen plaats te vinden:

  1. Moderniseren en innoveren van de fiscale stelsels en uitvoering (b.v. aan de hand van de respectievelijke IMF-adviezen, die eventueel nog geüpdated zouden kunnen worden naar aanleiding van de nieuwe situatie);
  2. modernisering en innoveren van de arbeidswetgeving;
  3. modernisering en innoveren van de vergunningen raamwerk (wegnemen “Redtape”)
  4. modernisering, innoveren en sanering van de gezondheidssector in brede zin (betere balans tussen care en cure).

Het is in dit verband wenselijk om bij de ontwikkeling van de plannen alle relevante actoren - overheid, werknemers en werkgevers (de sociale partners) - voldoende te betrekken doch in een kleine daadkrachtige setting waarbij snel en kordaat kan worden besloten en opgetreden. Een dergelijke setting bestaat op Curaçao gelukkig al in de vorm van het bij landsbesluit ingesteld platform voor Tel: +599(9) 461-1210 Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

nationaal dialoog, bestaande uit vertegenwoordigers van eerdergenoemde sociale partners. Dit platform zou verder geformaliseerd kunnen worden, teneinde meer daadkracht te krijgen. Het uiteindelijke belang dient immers het welzijn van de gehele gemeenschap te zijn waarin wij allemaal een belangrijke rol dienen te vervullen. Met name de huidige COVID-19 crisis is er een die iedereen binnen de gemeenschap raakt, zodat het ook een probleem is die door iedereen samen moet worden opgelost.

Naast de plannen en de financiering van het noodfonds is de uitvoering wellicht van het grootste belang. In Nederland heeft het immers, na het formuleren van de plannen, bijna twee weken geduurd voordat tot de uitvoering kan worden overgegaan. Deze vertraging dient in alle gevallen op Curaçao te worden voorkomen. Door de recessie waar Curaçao al enige tijd in verkeerde, hebben de meeste ondernemingen geen reserves. Een vertraging in het verstrekken van de financiële hulp zal daarom tot gevolg hebben dat het medicijn te laat wordt toegediend, waardoor de patiënt toch overlijdt. Wij stellen voor om zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande structuren en controlemechanismes die op basis van duidelijke aanwijzingen de uitvoering van de financiële steun voor hun rekening nemen.

Het is onmogelijk om op dit moment een exact bedrag te noemen en kan de komende weken door de diverse instanties in samenwerking met externe adviesorganen (b.v. het IMF) worden berekend. In de tussentijd, voor de meest acute gevallen zou in ieder geval een bedrag van 0,5 mrd, nodig zijn om de komende twee maanden door te kunnen komen en een sociaaleconomisch drama af te wenden en zo ook de gezondheids- en veiligheidsrisico’s beheersbaar te houden.

Het noodfonds zou het beste, onder toezicht van Nederlands vertegenwoordigers, door de Centrale Bank van Curaçao en Sint-Maarten (CBCS) aangevuld met een klein aantal onafhankelijke specialisten, kunnen worden beheerd. Deze kleine commissie wordt gecontroleerd door de Algemene Rekenkamer van Curaçao.

Om de distributie van gelden goedkoop, snel en toch beheerst te doen verlopen, zullen zoveel mogelijk van bestaande structuren gebruik kunnen worden gemaakt zoals de SVB en of de lokale banken, die onder toezicht staan van CBCS. Deze instellingen kennen namelijk de “klanten” het beste die in aanmerking kunnen komen voor noodhulp en hebben de middelen om te toetsen of de noodhulp verzoekers aanspraak maken op de middelen, mits de richtlijnen duidelijk zijn. Ook de hulp die wordt verleend door b.v. Aqualectra zou via deze structuur dienen te verlopen v.w.b. de financiële afhandeling. Hulpzoekenden zullen in dat kader een deel van hun privacy moeten prijsgeven, teneinde hulp te kunnen ontvangen. De crisis roept in ieder geval wel op tot het nemen van maatregelen die pragmatisch zijn, teneinde zoveel mogelijk burgers tijdig te helpen met een overbrugging in de crisis, alsook zoveel mogelijk bedrijven overeind te houden tijdens de crisis, om daarna weer verder te kunnen.

De VBC ondersteunt derhalve ook het verzoek van de overheid van Curaçao aan de rijksregering om een bedrag van Naf. 765.000.000,00 beschikbaar te stellen voor de periode april, mei en juni 2020. Dit komt ongeveer overeen met de minima zoals ook door de VBC ingeschat. Het is dan ook met enige verbazing dat de VBC van het advies van het College Financieel Toezicht Curaçao d.d. 7 april 2020 kennis heeft kunnen nemen. De inhoud van dat advies lijkt compleet niet te stroken met de realiteit zoals die beleefd wordt door de private sector. De VBC heeft in het verleden dikwijls adviezen van de CFT (ook publiekelijk) ondersteund. Met name ten aanzien van hervormingen die de CFT voorstelt in Tel: +599(9) 461-1210 Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

de publieke sector, zoals een drastische reductie van de kosten in het overheidsapparaat van Curaçao. Daaraan heeft de VBC zelfs toegevoegd als voorstel om de exorbitante salarissen van directeuren en andere medewerkers van overheidsentiteiten te gaan beheersen middels een voor Curaçao aangepaste “Balkenende Norm”. Dit nieuwe advies van 7 april 2020 kan echter niet ondersteund worden door de VBC. Dit wordt als volgt nader toegelicht.

Allereerst betreurt de VBC de gang van zaken binnen de CFT, waarbij heden is gebleken dat het advies voornoemd door de voorzitter van CFT is ondertekend en uitgestuurd, zonder dat deze de volledige steun had van de overige leden van de CFT. Er volgde later op de dag immers een brief van drie leden van de CFT, die zich volledig distantiëren van de inhoud van het advies en waarin zij zich vernietigend uitlaten over het advies en de auteur. Behalve dat dit op zich al problematisch is voor de geloofwaardigheid van het uitgebrachte advies, heeft het ook voor veel onrust gezorgd onder leden van de VBC. Met name de ondernemers die totaal geen omzet maken op dit moment, hadden alle hoop gevestigd in het beoordelingsvermogen van de CFT, om de verstrekking van financiële steun, zoals voorgesteld door de VBC alsook door de overheid van Curaçao, snel en op ordentelijke wijze in goede banen te leiden. Die hoop is volledig weggeslagen door hetgeen zich heeft voltrokken binnen de CFT, waarbij thans vraagtekens zijn gesteld bij de integriteit van de voorzitter. Alleen al om deze reden dient het advies van CFT, hiervoor al aangehaald, volledig buiten beschouwing te worden gelaten.

Ook inhoudelijk zijn er echter moeilijk te behappen punten in het advies. Zo gaat het advies ervan uit dat Curaçao wel vooruit zou moeten kunnen met Naf. 177.000.000,00 voor 1,5 maand. Dat zou dan in de vorm van een bullet lening moeten worden verstrekt die in twee jaar terugbetaald zou moeten worden. Deze onderdelen van het advies lijken te zijn opgenomen in het advies zonder inachtneming van de realiteit op het eiland. Het advies gaat er kennelijk zelfs vanuit dat er van de private sector een hogere bijdrage verwacht kan worden. Een onderbouwing daarvan is echter niet gegeven. Namens de private sector had VBC gehoopt dat ondernemers op Curaçao inderdaad in de positie verkeerden om een riante bijdrage te geven, maar dat is juist absoluut niet het geval en dit is evenwel een feit van algemene bekendheid op het eiland, zodat onduidelijk is waarom het advies van het tegenovergestelde uitgaat. De macro-economische indicatoren laten ook een heel ander beeld zien, dan hetgeen kennelijk als uitgangspunt is genomen. Het door (de voorzitter van) CFT voorgestelde bedrag aan steun is extreem laag in vergelijking met de behoefte die er is aan financiële steun. Om de medische vergelijkingen aan te houden kan dit het beste worden vergeleken met het toedienen van een juist medicijn (financiële steun), doch de dosis dermate laag te bepalen dat het geen effect heeft en de patiënt uiteindelijk toch overlijdt. Het komt de VBC voor dat het ook voor de voorzitter van de CFT duidelijk moet zijn dat geen enkele onderneming op Curaçao, met uitzondering van een te verwaarlozen klein aantal, bestand is daartegen. Hetgeen voorkomen had moeten worden zal zich dan toch voltrekken, namelijk massaontslagen en een neerwaartse spiraal in de economie, met opnieuw een exodus naar Nederland tot gevolg (zoals in de crisissen van de jaren 80, 90 en direct na de eeuwwisseling reeds is gezien). De VBC is ervan overtuigd dat dit niet de bedoeling kan zijn geweest van het advies, maar moet helaas constateren dat dit wel de uitkomst zal zijn indien dat advies wordt opgevolgd. Daar komt nog bij dat het voor VBC volstrekt onbegrijpelijk is hoe de voorzitter van de CFT het voor zich zag dat het land Curaçao, die reeds in financiële moeilijkheden zat met aanhoudende tekorten op de begroting, over twee jaar, post COVID-19-crisis, ineens Naf. 177.000.000,00 zou kunnen terugbetalen. Een dergelijke uitkomst is illusoir in de gegeven omstandigheden en het moet daarom ook niet als voorwaarde worden gesteld. Iets anders zou betekenen dat het Land Curaçao Tel: +599(9) 461-1210 Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

gedwongen wordt een lening te nemen, waarvan bij voorbaat al duidelijk is dat het terugbetalen ervan onmogelijk zal zijn, of ten koste zal gaan van de bevolking die het al niet kan dragen.

Tot slot benadrukt de VBC dat het nemen van de nodige versoberingsmaatregelen in de publieke sector een noodzaak is en die gedachte van de CFT wordt ook onderschreven door de VBC. Het besef in de private sector is groot dat de situatie post-covid-19 een zal zijn die een veel soberder karakter zal hebben dan voorheen het geval was. Daar past niet bij dat binnen de publieke sector geen bezuinigingsmaatregelen worden genomen. Zoals eerder aangegeven dienen de salariskosten in de publieke sector (ambtenaren, regeringsleiders en medewerkers van overheidsentiteiten) flink omlaag. Het apparaat is te log en te duur. Daarnaast is onontbeerlijk dat er ook ten aanzien van efficiëntie de nodige verbeteringen worden doorgevoerd in de publieke sector, waardoor grote besparingen kunnen worden behaald. Er is echter capaciteit nodig om die bezuinigingen door te voeren. Het is reeds gebleken dat de overheid niet bij machte is om die bezuinigingen met de nodige voortvarendheid door te voeren, ondanks dat zij een belangrijk onderdeel vormen van het regeerakkoord. Wellicht dat in Koninkrijksverband de nodige capaciteitssteun kan worden geboden, teneinde deze hervormingen voortvarender te doen verlopen. Maatregelen echter die (1) de koopkracht verder negatief zullen beïnvloeden of (2) lastenverzwarend zullen zijn, kunnen nu in ieder geval niet zondermeer worden doorgevoerd. Die zullen in de huidige omstandigheden de situatie verergeren. Echter is het, ondanks dit gegeven, ook noodzakelijk dat er op korte termijn door iedereen op Curaçao wordt ingeleverd, ook dus in de publieke sector. Alleen dan kan gesproken worden over gebalanceerde maatregelen die een algemeen doel dienen. De VBC meent dat dit een punt is dat meegenomen kan worden in de voorwaarden van de te geven steun.

De conclusie van deze brief is derhalve helder. De VBC ondersteunt het verzoek van de Curaçaose regering aan de Rijksregering om financiële hulp te verkrijgen en benadrukt daarbij dat dit op zeer korte termijn zou moeten geschieden om een catastrofe in de Curaçaose economie af te wenden. Ook de VBC ziet de noodzaak van hervormingen en met name ook het doorvoeren van bezuinigingen binnen de publieke sector. Deze noodsituatie is echter niet het moment om die kaarten te spelen. Er staat een hele economie op het spel. Het omvallen van de Curaçaose economie zal zeer moeilijk hersteld kunnen worden en een veelvoud kosten van de hulp die verzocht wordt. De gevolgen voor de gemeenschap zijn catastrofaal. De VBC kan het advies van de CFT d.d. 7 april 2020 dus niet onderschrijven en verwerpt dan ook integraal de inhoud ervan. Daarnaast is door de gang van zaken de geloofwaardigheid en integriteit van de CFT aangetast, zodat het advies vanzelfsprekend haar waarde heeft verloren. Namens de private sector wordt derhalve ook een urgent beroep gedaan op de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden om de solidariteit die alle landen in het Koninkrijk, jegens elkaar, blijkens het Statuut van het Koninkrijk der Nederlanden is opgedragen, inhoud te geven. Acuut betekent dat het ingaan op het verzoek om financiële steun, althans voldoende middelen beschikbaar te stellen, zoals hiervoor reeds toegelicht. VBC heeft er dan ook vertrouwen in, en haar leden leggen hun laatste hoop in de handen van, de Rijksregering, om ten aanzien van het adagium “steunend op eigen kracht, maar met de wil elkander bij te staan” de daad bij het woord te voegen.

 

Hoogachtend,

De Vereniging Bedrijfsleven Curaçao
De voorzitter: Johan “Joop” Kusters

 
Copyright © 2020 Vereniging Bedrijfsleven Curaçao. All Rights Reserved.
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.